> TOPRAK pH’sı Nedir?
EN
TR
Toprak pH'sıNedir ?
Matematik olarak toprak pH’sı toprak çözeltisindeki hidrojenin negatif logaritmiğidir. Nötr pH, hidrojen (H+) ve hidroksit (OH-) eşitlenince olur. Toprak pH’sı 0’dan 14’e kadar bir göstergede ölçülür. 7.0 birimi pH nötrdür. 7.0 altında her bir birimde asitlik artarak giderken 7,0 üzeri her bir birimde pH alkaliliğe doğru gider. pH 7’nin üzerindeki bir toprak alkalin toprağı, pH 7’nin altındaki toprak ise asidik toprağı ifade eder. pH logaritmik bir ölçektir. 6.0 pH olan bir toprak, 7.0 pH olan topraktan 10 kere daha asitleyicidir. 5.0 pH olan toprak ise 7.0 pH olan topraktan 100 kere daha asitleyici etkiye sahiptir. Yağışın sınırlı olduğu iklim koşullarında Caliche (Kalsine) toprak (karbonatça zengin toprak) oluşumu çok yüksektir. Toprak yüzeyinin altında yaygın olarak görülürler.

Toprak pH'sınınMenşei
Toprak pH’sı, ana materyalin ve çevrenin bir ürünüdür. Yağış ve sıcaklık toprak pH'sını belirleyen süreci kontrol eder. Toprak asidifikasyonu, yüksek yağmurlu alanlarda doğal olarak meydana gelir. Yağmur suları mevcut değişebilir bazı mineralleri yavaşça eritebilir. Bu elementler kalsiyum, magnezyum, potasyum ve sodyumdur. Bunlar bazlar olarak adlandırılırlar. Çünkü varlıkları toprak pH’sını alkalin yaparlar. Bazlar çözündükçe yağış toprağı süzer ve onları yağmur suyundan hidrojen ile değiştirerek toprağı asidik hale getirir. Bu işlemin sonucunda artık toprak asidifiye olmuştur. Topraktaki pH ’ya en önemli ve büyük oranda etkili olan baz Kalsiyumdur. Toprak solüsyonuna yıkanarak geçen Kalsiyum sert kuyu sularına neden olur veya akarsularla yıkanarak okyanuslara ulaşır.

Karbonatça Zengin ToprakOluşumu
Yağışların Kalsiyum ve Magnezyum Karbonatları toprak yüzeyinden taban suyuna sızdırmaya yeterli olmadığı koşullarda Caliche (Kalsine=karbonatça zengin toprak) ve/veya başka Kalsiyumca zengin bir horizon gelişir. Caliche’in (Kalsine) derinliği sızıntının derinliğine bağlıdır. Yıllık yağış miktarı tarafından belirlenen bu derinlik, yağış mevsimi ve toprak yapısı tarafından belirlenir. Yağış ve kum varlığı arttıkça Caliche (Kalsine=karbonatça zengin toprak) derinliği de artar. Toprak tesviyesi veya erozyon basitçe Caliche ve/veya Kalsiyumca zengin horizonları ortaya çıkarır. Bu alanlarda alkalin pH vardır ve asidik topraklara kıyasla daha açık renklidir. Toprak organik maddeleri azdır ve işlenmesi çok daha zordur. Bu karbonat zengini tabakalar genelde pH ile ilgili sorunlara ve toprak işleme gibi problemlere neden olurlar. Tarım uygulamaları (gübreleme, sulama vb.) toprağın asitlenmesin de katkıda bulunurlar. Örneğin amonyum ve üre azotlu gübreler toprağı asitlendirirler. Protein ve diğer azot içeren bileşimler, organik gübrelerde amonyağa oradan da amonyuma dönüşürler. Amonyum azotu da Nitrat’a dönüşürken toprağa asitlendirici etkisi olan H+ iyonu bırakırlar.

Toprak Azot Değişimi Asitlik
Organik Azot  Amonyum = amonifikasyon  Nitrat + 4H = nitrifikasyon Organik Azot  bitkiye uygun azot = mineralizasyon
Mevsimsel Toprak pHDeğişimleri
Toprak pH’sı mevsimsel olarak değişkendir. Yüksek toprak pH’sı (alkalinite) veya düşük pH (asidite), kış sonunda veya gübrelemeden önce ve bahar başlangıcında ölçülmüştür. Kumlu, düşük organik maddeli topraklarda toprak pH’sı 1 üniteden fazla düşebilir ( örneğin 7.2’den 6.2’ye). Organik maddesi düşük kumlu topraklarda yağışın düşük olduğu durumlarda toprak pH’sı yetiştirme sezonu başlangıcında düşük veya çok asidiktir. Toprak pH’sı toprak sıcaklığına bağlı biyolojik faaliyetin artması ile ve gübrelemelerle düşürülür. Toprağın tamponlama kapasitesi, mevsimsel pH değişimlerinin seviyesini tespit eder. Önemli miktarda kil ve/veya organik madde içeren topraklar pH değişimini tamponlayarak küçük mevsimsel pH değişimine(0.3 ünite civarında) uğrarlar. Toprak asidifikasyon programını denetlerken mevsimsel pH düzensizliklerini göz önünde bulundurmak önemlidir. Az mil, kil ve/veya organik maddeli topraklar ve pH: 7.5’in altında olan topraklar, 1 üniteden 2 üniteye kadar değişebilirler. Karbonat içeren topraklar pH değişimine karşı tamponlama gücüne sahiptir ve mevsimsel büyük değişimlere uğramazlar.